Dieta

Właściwości szpinaku: witaminy, minerały i korzyści zdrowotne

bmi-oblicz.pl 0 komentarzy

Szpinak dostarcza witamin, folianów i składników mineralnych przy niewielkiej ilości kalorii. Można dodawać go do sałatek albo podawać po obróbce termicznej. Oceniając jego wartość odżywczą, warto uwzględnić wielkość porcji i sposób przygotowania: dane dla surowych liści nie opisują dokładnie gotowego dania.

Co zawiera surowy szpinak?

Według danych dla 100 g surowego szpinaku porcja ta dostarcza około 23 kcal i zawiera 91,4 g wody. Znajduje się w niej także:

  • 2,86 g białka,
  • 3,63 g węglowodanów, w tym 2,2 g błonnika,
  • 0,39 g tłuszczu.

Surowe liście dostarczają również witamin i minerałów. W tej samej porcji znajduje się:

  • 28,1 mg witaminy C,
  • 469 µg witaminy A w ekwiwalentach aktywności retinolu oraz 5626 µg beta-karotenu,
  • 482,9 µg witaminy K i 2,03 mg alfa-tokoferolu, jednej z form witaminy E,
  • 194 µg folianów,
  • 2,71 mg żelaza, 99 mg wapnia, 79 mg magnezu i 558 mg potasu.

Szpinak zawiera także luteinę i zeaksantynę. Dane podają je łącznie: 12 198 µg na 100 g surowych liści.

Jak przeliczyć wartości na porcję?

Wielkość porcji ma znaczenie. Przykładowo szklanka surowego szpinaku o masie około 30 g dostarcza w przybliżeniu 7 kcal, 0,7 g błonnika, 8,4 mg witaminy C i 0,8 mg żelaza. To około 30% ilości podanych dla 100 g; większa lub mniejsza porcja odpowiednio zmieni te wartości.

Liczb dla surowych liści nie należy przypisywać 100 g szpinaku po ugotowaniu. Obróbka zmienia produkt, a zawartość składników w gotowej porcji zależy również od sposobu jej przygotowania. Przechowywanie przez dłuższy czas i gotowanie mogą zmniejszać zawartość witaminy C; dotyczy to także gotowania na parze i w kuchence mikrofalowej.

Co skład szpinaku oznacza dla zdrowia?

Szpinak może urozmaicać dietę i dostarczać składników potrzebnych organizmowi. Witamina C uczestniczy w tworzeniu kolagenu, działa jako przeciwutleniacz i pomaga we wchłanianiu żelaza. Szpinak wnosi też błonnik, a jego niewielka kaloryczność sprawia, że może być lekkim dodatkiem do posiłku.

Zawartość składnika w żywności nie jest tym samym co ilość wykorzystana przez organizm. Na przykład 2,71 mg żelaza w 100 g surowego szpinaku oznacza ilość obecną w produkcie, a nie gwarancję, że cała zostanie wchłonięta. Witamina C pomaga we wchłanianiu żelaza, ale sama tabela składu nie określa, ile organizm przyswoi z danego posiłku.

Foliany są ważne między innymi dla rozwoju komórek, a witamina K uczestniczy w krzepnięciu krwi. Obecność tych składników nie oznacza jednak, że sam szpinak zapobiega chorobom lub leczy niedobory. W razie niedokrwistości czy szczególnych potrzeb żywieniowych, na przykład w ciąży, sposób postępowania warto omówić z lekarzem lub dietetykiem.

Kiedy zachować ostrożność?

Szpinak jest bogaty w szczawiany. Osobom tworzącym kamienie szczawianowo-wapniowe lekarz lub dietetyk może zalecić ograniczenie niektórych produktów bogatych w szczawiany, zależnie od wyników badań i indywidualnego planu. Nie oznacza to jednak, że każda osoba z kamicą musi wykluczyć szpinak. Nie należy też rezygnować z produktów bogatych w wapń bez zalecenia lekarza: wapń i szczawiany mogą łączyć się w przewodzie pokarmowym, a spożywanie produktów bogatych w wapń wraz z posiłkiem zawierającym szczawiany może pomóc zmniejszyć ryzyko powstawania kamieni.

Osoby przyjmujące warfarynę lub acenokumarol powinny uzgodnić sposób żywienia z lekarzem prowadzącym. Leki te działają przeciwko witaminie K, a duże zmiany spożycia bogatych w nią produktów, takich jak szpinak, mogą wpływać na wynik INR. Szpinak może pozostać w diecie; ważne jest regularne spożywanie podobnych ilości produktów bogatych w witaminę K i omówienie większych zmian jadłospisu z osobą prowadzącą leczenie. Dawka leku jest ustalana na podstawie kontroli INR i nie należy zmieniać jej samodzielnie.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *